Connect with us

KANUN LABARAI

Tsadar man kuli ta sabba hauhawar farashin kosai da awara a Kano

Published

on

Aminu Abdullahi

Hauhawar farashin man gyada a Kano ya sabba karuwar farashin kosai da awara da sauran kayan da ake sarrafawa da man gyada.

Kano Focus ta ruwaito a ‘yan kwanakin nan kosai da awara da fanke suka yi tashi gwauron zabo sakamakon karuwar farashin man gyada a fadin jihar.

Binciken da Kano Focus ta gudanar ta gano cewar a baya dai ana sayar da kwalbar man kuli akan N450, da a yanzu kuma ake sayarda kowacce kwalba akan N650 zuwa N700.

Haka zalika a yanzu ana sayar da karamin galan  akan N5500, sabanin yadda ake sayar dashi a baya da bai gaza N300 ba.

Kosai N10 duk guda daya

Hajiya Aisha Sulaiman wata mai sana’ar tuyar kosaice a nan Kano, ta ce ya zama dole ta mayar da sakin kosai daga N5 zuwa N10 sakamakon tsadar da man gyada yayi.

A cewarta matukar bata kara farashin ba to ba za ta iya mayar da kudin da ta kashe ba ballantana ta ci riba.

“Ya zama dole nayi hakan, idan ba haka ba bazan maida kudina ba.

“Wake ya yi tsada, muna siyan kwano akan N800 ga kuma mai shima yadda kullum yake kara kudi.

“Mankuli ma ana saida shi ne akan N800, to kaga bamu da zabi tunda ba zamuyi tuya da manja ba.” a cewar ta.

Biyu 50 muke sayar da fanke 

Ita ma Rukayya Muhammad da ke zaune a unguwar Tukuntawa dake sana’ar tuyar fanke ta ce kafin karuwar farashin mangyada tana saida fankenta akan naira goma duk guda daya.

Sai dai ta ce a yanzu dole ya sanya take sayarwa aka N50 duk guda biyu.

Ta ce duk da ta kara kudin amma mutane na cigaba da zuwa siya sai dai ba kamar a bayaba, lokacin da take sayarwa akan N10

“Ni kaga jarka nake siya amma wallahi a hakanma dakyar nake maida kudi na, kaima dai kasan yadda abubuwa suke tsada kulllum abubuwan kara kudi suke yi.

“Wasu idan suka zo siya dana fada musu yadda na koma siyarwa sai suyi tafiyar su, basa dawowa, don ranar da na fara canza farashi ma saida nayi kwantai,” a cewar ta.

Munfi sayar da awara akan uku N50

Talatu Gambo dake sana’ar a wara akan titin Gidan Zoo ta ce duk da kudin wake ya karu amma tana siyar da a wararta duk guda daya akan naira goma.

Sai dai ta ce a yanzu da farashin mangyada ya karu ta koma siyarwa akan guda uku naira hamsin.

“Saboda a gefen titi nake ciniki, shiyasa koda na sauya farashi ana cigaba da siya,

“Haka kuma ko yanzu farashin ya ragu to nima zan rage nawa farashin ya koma kamar da.

“Ni dai dana tambaya meyasa kudin mangyadan ya karu sai aka cemin wai yanzu ba a noma gyada, a kasar nan yawanci ana kawo ta ne daga Senegal,” a cewar ta.

In makomar jama’a?

Jama’a da dama da Kano Focus ta zanta dasu kan wannan kari da aka samu, sun nuna rashin jin dadinsu da halin da aka tsinci kai a ciki.

Wani matashi Ibrahim Isma’il da muka iske a layin siyan kosai yace kwanaki uku da suka gabata N5 ya sayi kosan duk guda daya sai dai yanzu ya koma N10.

“Kwana uku da nazo na siyi kosai duk daya N5, amma a yau da na dawo ana saida guda daya N10.

Haka na hakura nasiya saboda iyalina ta damamin koko kuma ba zai shawu ba babu kosai.

“A da ina siyan na N200 amma yau sai da na siyi na N500 saboda farashi ya tashi.” inji Ibrahim Isma’il.

Abubakar Abdulaziz da muka tarar shima yaje siyan kosai cewa ya yi ba zai iya siyan kosai ba a halin yanzu , duba da yadda aka kara masa kudi.

Ya ce ada yana siyan na dari da hamsinne wanda ake bashi duk guda daya a N5 sabanin yanzu da aka ce masa N10.

Ko hakan ya shafi mata a gida?

Sadiya Hassan uwargidace da ke zaune a unguwar Tukuntawa ta ce a yanzu ba a samun man gyada na N50 sabanin yadda a baya ake basu

“A watannin baya N50 ko N100 ta isheni nayi miyar kuka ko miyar shinkafa, amma yanzu sai na saka N150 nake iya siyan man da zanyi girki dashi.

“Kuma kudin cefanen da ake bamu ba karuwa yayi ba, a haka muke riritawa mu girka koda babu dadi don girki ba zai yiwuba idan babu mai, shi kansa yanzu manjan tsada yake yi,” inji Sadiyya.

Jamila Muhammad cewa ta yi a yanzu suna yin girkine  kawai da hikimomi tunda dai abubuwa sun ta’azzara.

“Gaskiya ni kaga mai gidana baya son girki da manja, kuma yanzu mangyadan ya yi tsada, hakuri kawai ake y, ni a yanzu ma nafi jika garin kwaki musha da yarana, saboda tsadar da man yayi,” a cewar ta

Ko me dillalan man ke cewa?

Abdullahi Adamu dake sana’ar sayar da mangyada a kasauwar Rimi ya ce watanni biyu da suka gabata suna siyar da mangyada duro guda akan N170,000, amma a yanzu suna sayarwa ne aka N190,000.

Ya kuma ce suna sayarda yaluwar jarka akan N19,500, sai kuma karamin galan suna sayarwa akan N4000 sai kuma kwalba daya akan N650.

Ya kuma ce tashina man na da nasaba da gyadar da ake sarrafawa domin yin mangyadar, ana shigo da ita ne daga kasashen ketare.

A cewarsa hakan ya farune  sakamakon karancin noman gyada a jihar nan da ma kasa baki daya.

Saidai ya ce farashin yana hawa da sauka ne a galibin lokuta.

Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Hausa

Majiyyata sun koka kan yajin aikin likitoci a Asibitin Malam Aminu Kano

Published

on

AKTH

Aminu Abdullahi

Yajin aikin likitoci masu neman kwarewa a asibitin koyarwa na Malam Aminu Kano ya jefa marasa lafiya cikin mawuyacin hali.

A zagayen da Kano Focus tayi ta gano yadda yajin aikin likitoci masu neman kwarewa ya gurgunta harkokin kula da lafiyar majiyyata a asibitin.

Wani majinyaci mai suna Abba Shehu ya ce mafi yawansu ‘yan’uwansu ne ke kulawa da su.

Ya kara da wasu kuwa an salleme su zuwa gida sakamakon karancin wadanda za su kula da su.

Ya kara da cewa a ya yin da aka shiga kwana na uku ana yajin aikin ya gaza samun allurar da yakamata a yi masa.

“Typhoid ke damuna, a da ina samun kulawa sosai, sa6anin yanzu. Iya magunguna kawai na sha, amma ba bu wanda zai yi min allura,” a cewarsa.

Maryam Yusuf cewa ta yi, ta fara rashin lafiya ne daga ciwon kai wanda har takai ga ta kwanta.

Ta kara da cewa tazo ganin likita, amma cikin rashin sa’a aka ce bai zo ba, duk da cewa ciwon yana damunta.

A nasa bangaren, shugaban kungiyar likitoci masu neman kwarewa reshen asibitin koyarwa na Malam Aminu Kano Mujahid Muhammad Hassan, ya ce ba za su koma bakin aiki ba har sai an biya musu bukatunsu.

Ya ce kaso saba’in da biyar na likitocin asibitin suna cikin kungiyar, kuma sune suke gudanar da yajin aikin.

Ya kara da cewa gwamnatin tarayya ta gaza biya musu bukatarsu ta kara kudaden ‘hazard allowance’ da suka yi ‘yarjejeniya a shekarar da ta gabata.

“Kudin da ake baiwa ma’aikatan lafiya na ‘hazard allowance’ bai wuce dubu biyar ba a wata.

“A kwai likitocin da ake cewa ‘house officers’ ba a biya su albashinsu na watanni uku ba, shima muna bukatar a biyasu dukkan hakkokinsu kafin mu janye yajin aiki,” a cewar sa.

Ya kuma ce dole ne a biya su ‘allowance’ kaso hamsin cikin dari na cikakken albashin kowane ma’aikaci.

Ya ce “Dole ne a biya mu bashin ‘allowance’ na yaki da annobar COVID-19 a manyan asibitocin jihohi.”

Continue Reading

Hausa

Rashin kasuwa ya sa ma su sayar da zo6o komawa sana’ar kunu

Published

on

Aminu Abdullahi

Kasuwar zobo da kunun aya da lemo da kuma lamurje na neman 6acewa a jihar Kano biyo bayan hana sayar da kayan hadin lemukan da gwamnatin jihar tayi.

Kano Focus ta ruwaito yadda wasu ma su sana’ar zo6o suka koka bisa yadda a yanzu sana’ar ke neman rugujewa sakamakon rashin masu siye.

Talatu Hassan ta ce ada tana yin cinikin zobo na naira dubu uku a kowace rana saidai a yanzu dakyar take sayar da na Naira dari biyar sakamakon rashin ma su siye.

Ta kara da cewa kayan hadin suna da matukar tsada kuma ba ko ina ake samun su ba sakamakon haramta sayar da su da akayi.

” Idan munje kasuwar ma a boye ake siyar mana da su wani lokacin ma haka muke dawowa ba tare da mun siyo ba.

” Jarina ya karye kowa yana jin tsoron siya don kada ya kamu da wata annoba a zahirin gaskiya muna cikin wani hali,” a cewar ta.

Aisha Lawan ta ce tana saidai zo6o da lemo da kunun aya na Naira dubu hudu kafin bullar annobar da ake zargin sinadaren hadawa ne suka haddasata.

Saidai ta ce a yanzu tana sayar da iya zo6o ne kawai ba kuma tare da ta sanya masa sinadaren da ta saba sawa a baya ba.

“Yanzu ba a siyar dasu sai ansha wahala ake samu ina yin zo6o na dari uku ko biyar ne a kullum shima da siga kawai nake hadashi.

“Gaskiya a yanzu yafi tsada tunda ba bu kayan hadi dake saka shi zaki, kawai iya dafaffen Zobo ne da sikari,” inji ta.

Ta kuma ce kamata yayi gwamnati ta samar da doka mai tsauri da za a hukunta duk wanda aka kama yana saida sinadaren da suka lalace maimakon haramta siyarwa gaba daya.

” Kaga yanzu azumi na zuwa kuma mun fi yin ciniki da azumi fiye da yadda muke yi a baya, don ni na yanke shawarar fara tuyar awara tunda yanzu ba bu kasuwar zo6o,” a cewar ta.

Rukayya Abdullahi ta ce yanzu ta koma sana’ar sayar da awara da Kunu saboda daina siyan zobo da aka yi.

“Tun daga lokacin da aka ce annobar nan ta bulla kuma a sanadiyyar kayan hadin zobo, nake tafka a sara.

” Dole ce ta sanya na koma sana’ar saida kunun tsamiya da awara domin idan na zauna ba bu mai ba ni,” inji ta.

” ya”ya na uku kuma mahaifinsu ya rasu shekaru biyar da suka gabata,” a cewar Rukayya.

A na su bangaren wasu mutane sun bayyana fargabar da suke da ita na shan Zobo.

Saifullahi Usman ya ce duk da cewa mahukunta na alakanta annobar data faru da shan zobo wanda aka hada da sinadaren da suka lalace amma har yanzu yana siya ya sha.

Ya ce a yadda ake zafi a gari yana bukatar abinda zai sanyaya masa makoshi mai zaki kuma bashi da halin da zai sayi lemo dan kamfani wanda hakan tasa yake cigaba da siyan dan hadi,” a cewar sa.

” Ni ba zan iya kashe fiye da naira dari ba don kawai nasha lemon roba na kamfani na gwammace nasha zobo na Naira hamsin na hada da abincin dari da hamsin.

Kullum sai na siya amma dai yawan sa bai kai na da, da nake siya ba,” inji shi.

Zainab Jibril ta ce daga lokacin da annobar ta bulla zuwa yanzu bata kara shan wani abu da tasan ana hadawa da sinadarin ba.

Ta ce wani lokacin ma takan gwammacewa ta hada da kanta maimakon siyan na waje.

“ina fata a shawo kan wannan matsala kafin azumi, don al’umma za su shiga cikin wani hali matukar aka tafi a haka,” inji ta.

Continue Reading

Hausa

Darakta Ashiru Nagoma ya samu lafiya

Published

on

Mukhtar Yahya Usman

Fitaccen darktan shirya fina-finan Hausa Ashiru Nagoma ya fito daga Asibiti bayan da likitoci suka tabbatar da samun lafiyarsa.

Kano Focus ta ruwaito an sallamo shi daga asibitin ne da yammacin yau Alhamis.

Idan za a iya tunawa dai tun a ranar 14 ga watan Janairu ne ‘yan uwansa da kuma kungiyar Fauziyya D Sulaiman suka kai shi asibiti, bayan anyi zarigin yana da tabun hankali.

Rahotannin sunyi nuni dacewa Nagoma ya shafe kimanin shekaru goma yana dauke da cutar tabin hankali.

Ko da yake al’umma da dama na ganin ba cutar tabin hankali ke damunsaba illa ta damuwa, ciki kuwa har da ‘yan uwansa.

Haka zalika makwanni shida ke nan kungiyar jin kai ta Fauziyya D Sulaiman da hadin gwiwar ‘yan uwansa suka garzaya dashi asibiti domin duba lafiyarsa.

Acewar dan uwa ga darktan Kabiru Abubakar Yusuf, Ashiru Nagoma ya samu lafiya sumul har ma an sallamoshi daga asibiti.

Kabiru Abubakar ya kuma mika godiyarsa ga dukkanin wadanda suka tallafa wajen samun lafiyar tasa, musamman Fauziyya D Sulaiman da kuma rukunnan Abokanansa Baki daya.

Haka zalika ya ce suna godewa duk wanda ya tallafa musu da addua wajen ganin dan uwan na su ya samu lafiya.

Continue Reading

Trending