Connect with us

Hausa

Shekara guda a mulkin Kano, wacce rawa Aminu Ado ya taka

Published

on

Mukhtar Yahya Usman

A ranar 9 ga watan Maris din shekarar 2020 ne gwamnan Kano Abdullahi Umar Ganduje ya nada Alhaji Aminu Ado Bayero Sarkin Kano na goma sha biyar a dular Fulani.

Kano Focus ta ruwaito nadin Alhaji Aminu Ado Bayero ya biyo bayan tunbuke sarkin Kano na 14 a daular Fulani Malam Muhammadu Sunusi II da gwamnan ya yi.

Gwamnan dai ya tunbuke rawanin sarki Sunusi ne bayan da ya ce baya bin ka’idojin da saurauta da gadar, tare da rashin girmama na gaba da ma wasu dalilan.

Haka kuma bayan tunbukeshi ne gwamnan ya ayyana Aminu Ado a matsayin sabon sarkin Kano kuma shugaban majalisar sarakunan Kano baki daya.

Wanen ne Aminu Ado Bayero

An haifi sarkin Kano Alhaji Aminu Ado Bayero a rananar 1 ga watan Yulin 1961.

Mahaifinsa shi ne marigayi Sarkin Kano Alhaji Ado Bayero, sarki na 13 a daular Fulani, da ya kuma kwashe shekara 51 yana sarautar Kano tun daga shekarar 1963 zuwa 2014.

Aminu Ado Bayero shi ne da na 2 a wurin mahaifinsa, ya yin da Sunusi Lamido Ado Bayero ke zaman babban wansu, sai kuma sarkin Bichi Alhaji Nasiru Ado Bayero ya ke biye masa a matsayin da na uku a wajen mahaifinsu.

Alhaji Aminu Ado Bayero ya fara karatun Islamiyya a gidan Dabo, inda a nanne ya koyi karatun alkur’ani, fiqhu da sauran litattafan addini.

Haka kuma ya halarci makarantar firamare ta Kofar kudu da ke gidan sarki, da ga nan kuma ya wuce sakandiren gwamnati da ke Birnin Kudu a jihar Jigawa.

Haka kuma bayan kammala sakadire ne sarki Aminu Ado Bayero ya shiga jami’ar Bayero inda ya karanci fannin jarida.

Bayan ya kammala ne kuma ya shiga makarantar koyon tukin jirgin sama, da ke Birnin Oakland a California da ke kasar Amurka.

Haka kuma ya yi bautar kasa a gidan talabijin na kasa NTA da ke Makurdi.

Sarkin ya fara aiki a matsayin jami’in hulda da jama’a na kamfanin Kabo Air, kafin ya yazama injiniyan cikin jirgi.

Sarautun da ya rike

A shekarar 1990 ne mai martaba sarkin Kano Alhji Ado Bayero ya nada Aminu Ado a matsayin Dan Majen Kano hakimin Dala.

Haka kuma a watan Oktobar wannan shekara ne aka kara daga likkafarsa daga Dan Maje zuwa Dan Buran hakimin Dala.

A shekarar 1992 Alhaji Ado Bayero ya sake daga likkafarsa zuwa Turakin Kano hakimin Dala yayin da a shekarar 2000 aka sake daga likkafarsa zuwa Sarkin Dawakin Tsakar Gida.

A wannan shekara ne kuma ya zama shugaban shirya haye-hayen Dawaki na masarautar Kano.

Haka zalika sarkin Kano Muhammadu Sunusi II ya sake daga likkafarsa daga Sarkin Dawakin Tsakar gida zuwa Wamban Kano a shekarar 2014.

Hakan ce ta sanya a ka sauya masa gari daga Dala zuwa karamar hukumar Birni.

Haka zalika ya samu karin girma zuwa sarkin Bichi, bayan da gwamnan Kano Abudullahi Ganduje ya gididdiba masarautar Kano a shekarar 2019.

Alhaji Aminu Ado Bayero ya zama sarkin Kano a ranar 9 ga watan Maris 2020 bayan da gwamnan Ganduje ya tunbuke sarkin Kano Muhammadu Sunusi II.

Ayyukan sarkin cikin shekara guda

Yana daga cikin ayyukan da sarkin ya gudanar tun bayan zamansa sarki shi ne kai ziyara duk wata masarauta da ke kasar nan domin kara karfafa zumunta.

Haka kuma ya samu damar ganawa da shugaban kasa Muhammadu Buhari domin tattauna al’amuran da suka shafi ci gaban Kano.

Ya kuma himmatu wajen baiwa gwamnatin Kano hadin kai domin gudanar da yyukanta yadda ya kamata, ba kamar a baya ba da gwamnatin ta ce masarautar na adawa da ita.

Haka zalika tun bayan zamansa sarki ya halarci bikin saukar karatun alkur’ani na makarantu sama da dari a fadin Birnin Kano tare da bude masallatai.

Hausa

Ramadan:Rahma Sadau ta tallafawa mabukata sama da 2000

Published

on

Aminu Abdullahi

Akalla mutane 2000 ne suka amfana da tallafin kayan abinci da jarumar fina-finan Hausa Rahma Sadau ta raba domin neman falalar azumin watan Ramadana.

Kano Focus ta ruwaito cewa a ranar Talata da Laraba da suka gabata ne jarumar ta kaddamar da rabon kayan abincin karkashin gidauniyar ta mai suna ‘Ray of Hope Foundation Africa’.

Jarumar ta yi rabon abincin ne a galibin wuraren da mabukata ke zama da suka hadar da Unguwar Rimi a jihar Kaduna da Hayin Na’iba da Birnin Yaro sai kuma Mararrabar Jos.

Wani makusancin jarumar Bello Sani Mada ya ce gidauniyar ta kwashe tsawon shekaru shida tana wannan aiki ba tare da ta bayyanawa  al’umma ba.

Haka zalika wannan kokari ya sa mutane da dama a shafukan sada zumunta ke cigaba da yabawa jarumar.

Alfaris Musa cewa ya yi yakamata al’umma su rinka kyautata zaton su ga abokan zaman su domin kuwa ko ba komai jarumar tafi wasu mutanen da yawa masu zagin ta.

“A cikin masu zagin ta za ka iya lissafa mutum hamsin da basu taba yin irin wannan taimakonba, kaga kuwa ko ba komai ai naka sai naka,” a cewar sa.

Ya kuma yi kira ga sauran jaruman Kannywood da suyi koyi da jarumar wajen yin abubuwan alkairi musamman na taimakawa mabukata.

Usman Balarabe ya ce kowanne mutum yana da nasa laifin amma sai ya take yazo kafar intanet a matsayin mai wa’azi.

Ya ce duk da irin abin kirkin da jarumar takeyi amma ba wanda yake yaba mata.

Amm amma da zarar an samu matsala guda sai kaga har wanda baya sallah akan lokaci shima wai ya zama mai wa’azi,” inji shi.

Idan za a iya tunawa dai al’umma a shafukan sada zumunta sun kalubalanci jarumar tare da yin Allah wadai kan wasu hotuna da ta wallafa a shafukanta da ta kai ga wani yayi batanci ga manzon Allah S.W.A.

Sai dai jarumar ta nemi afuwar al’ummar musulmi tare da alkawarin cewa ba za ta sake sanya makamancin hotunan ba

Continue Reading

Hausa

Yadda aikin titin Dandishe ke shirin hallaka al’ummar yankin

Published

on

Aminu Abdullahi

Al’ummar Unguwar Dandishe da ke karamar hukumar Dala a nan Kano sunce suna kamuwa da cutuka iri-iri da suka hadar da Athma, sakamakon kwazazzabon da aka haka musu da sunan gyaran titi.

Haka zalika sun ce matansu na yin bari, ko kuma su haihu nan take da zarar an dauke su zuwa asibiti saboda rashin kyawun hanyar.

A wani bincike da jaridar Kano Focus ta gudanar ta gano yadda aikin ginin titin da ya tashi daga Dandishe, zuwa  Gobirawa yabi ta Tudun Fulani ya bulle a Bachirawa ya zame musu jangwam.

A cewar al’ummar yankin ginin titin na haifarmusu da cutuka da dama wadanda a da basu da su da suka hadar da Asthma, mura mai zafi da wasu cutuka da har yazu ba su kai ga gano su ba.

Haka zalika sun ce da wuya a dauko mace mai juna biyu da ga farkon titin zuwa karshensa, bata zubar da cikinba ko kuma ta haihu a kan hayar.

Annur Ahmad Muhammad wani mai yin sana’a ne a gefen titin, ya ce an dawo da aikin titin ba da jimawaba, kwatsam sai aka nemi masu aikin aka rasa.

Ya ce matafiya da wadanda ke sana’a a gurin nashan wahala, da hakan yasa masu cutar asma ke tashi a duk lokacin da suke tafiya a titin.

Umar Ashir Alhassan cewa ya yi basu ji dadin yadda gwamnati ta tsaida aikin ba.

Ya ce wasu lokutan mata kanyi bari, ya yin da ake kaisu asibiti sakamakon lalacewar da hanyar tayi.

Ya kara da cewa gyara titin zai saukaka yawan cunkoso da ake samu a babban titin kurna.

Da gangan gwamnati ta tsayar da aikin

Haka zalika al’ummar yankin sun zargi gwamnatin Kano da tsayar da aikin da gangan.

Acewarsu dan kwangilar dake aikin titin ya kwashe motoci da kayayyakin aikin a makonnin da suka gabata.

Titin na Dandishe mai tsahon kilomita shida ya shafe shekaru biyar a lalace har yanzu kuma an kasa kammala shi

Idan za a iya tunawa dai a karshen shekarar 2020 ne akadawo da aikin gyaran titin kafin daga bisani a farkon shekarar 2021 dan kwangilar ya kwashe kayan sa.

Ko da yake wasu majiyoyi sun ce rashin biyan dankwangilar hakkokin sa da gwamnatin tayi ne yasa ya dakatar da aikin.

Ba mu san dan kwangilar ya gudu ba

Ko da Kano Focus ta tuntubi kwamishinan ayyuka na jihar Kano  Idris Garba Unguwar Rimi ya ce basu da masaniyar dakatar da aikin.

Unguwar Rimi ya ce basu san dan kwangilar ya dakatar da aikin titin ba.

A cewarsa sunyi yarjejeniya kan cewa za a kammala aikin kafin lokacin damina.

Ya kara da cewa zai gayyaci dankwangilar domin jin dalilin dakatar da aikin ginin titin.

Ya kuma baiwa al’ummar yankin hakura, acewarsa za su tabbatar an kammala aikin kafin zuwan lokacin damina.

Continue Reading

Hausa

Ramadan:Hisbah ta kama Gandaye 11 a Kano

Published

on

Hisbah Commander @ Minjibir Park

Aminu Abdullahi

Hukumar Hisbah a jihar Kano ta kama gandaye 11 da suka hadar da mata 8 da maza uku a sassa daban daban na jihar Kano.

Kano Focus ta ruwaito babban daraktan hukumar Aliyu Musa Kibiya ne ya bayyana haka jim kadan bayan kama matasan ranar Laraba.

Ya ce hukumar ba za ta saurara ba wajen kama duk musulmin da yaki yin azumi a watan ramadan ba tare da wata lalura ba.

Shigar mata: Hisba ta kama wani saurayi da ya rikide zuwa Amina a Kano

Neman matar aure: Hisba ta kafa kwamitin mutane 5 da zai binciki Uba Rimo

Hisbah za ta dauki ma’aikatan sa kai 5700

Ya ce dukkanin su an kamasu ne suna cin abinci a bainar jama’a ba tare da jin kunya ba.

Aliyu Musa ya ce hukumar za ta tantance su domin ware wadanda ke da uzuri tare da ladabtar da wadanda suka yi dagangan.

Ya kara da cewa ba gaskiya bane zargin da ake yi cewa hukumar na hukunta matan da ta kama suna cin abinci koda kuwa suna lokacin al’ada.

“A da sai kayi shekaru arba’in ko fiye amma ba za ka taba ganin iyaye ko kanne nacin abinci a bainar jama’a ba lokacin azumi.

“Kuma duk suna da irin wannan lalurar ta al’ada saboda haka abin takaicin shi ne aganki kina cin abinci ko kina yagan yagan a bainar jama’a,” a cewar sa.

Ya kara da cewa abin takaici ne da rashin kunya a ce mace tana nunawa duniya cewa tana cikin al’ada.

“Idan har suna cikin irin wannan hali kamata ya yi su kebe a wani guri na daban ba wai fitowa fili ba, wanda hakan bai dace ba,” inji shi.

Ya kuma ce babu wanda hukumar tabi har gida ta kamashi yana cin abinci yana mai cewa duk kan wadanda ta kama suna cin abinci ne a waje.

Continue Reading

Trending