Connect with us

Hausa

Dalilai 4 da ke janyo kwacen waya a Kano

Published

on

Zuliha Danjuma

Masana  a bangaren halayyar dan adam sun alakanta dalilan da ke jawo kwacen waya a cikin al’umma da tsananin rashi tarbiyya.

Lamarin kwacen waya dai ya ta’azzara a Kano ta yadda a yanzu jama’a ke dari-darin bin wasu hanyoyi a Kano domin gudun abinda zai faru.

A zantawar jaridar Kano Focus da masanin halayyar dan adam dake jami’ar Bayero a nan Kano Abdullahi Maikano Madaki ya bayyana wasu dalilai hudu da ke sanyawa matasa ke fadawa cikin lamarin.

Maikano ya ce dalilan sun hadar da lalacewar tarbiya, talauci da rashin aikin yi, sai yawaitar shaye-shayen miyagun kwayoyi, da sakacin gwamantoci da mahukunta.

Lalacewar Tarbiyya

A cewar Maikano Madaki, iyaye sun saki hakkokin da Allah ya doramusu wajen tarbiyyantar da yaransu.

Haka kuma a yanzu iyaye na dorawa yara kauna marar misaltuwa ta yadda basa iya dakatar da ya yansu ga aikata wani al’amari da suke yi a gabansu.

Wannan ta sanya yaran ke yin abinda sukaga dama ba tare da iyayen sunce kanzil ba.

Tallauci da rashin aikin yi

Malamin ya kara da cewa tsananin talauci da rashin aikinyi ya taimaka wajen kekashewar zuciyar matasa har suke fadawa harkar kwacen waya.

Ya ce  yadda al’amura suka yi zafi a halin yanzu ya ta’azzara rashin zaman lafiya a cikin al’umma.

A cewarsa akasarin masu kwacen wayar ba amfani suke da shi ba siyarwa suke yi suyi afani da kudin.

Shaye-shaye

Dakta Maikano madaki ya ce dalili na uku shi ne ta’mmali da miyagun kwayoyi da matasan ke yi.

Ya ce yaran da suke ta’ammali da miyagun kwayoyi adadin su ya karu ainun, da hakan ya kara kawo rashin zaman lafiya.

Ya kara da cewa duk al’ummar da ta ke da matasa masu yawa da ke ta’ammali da miyagun kwayoyi to tana cikin hadarin kwace da sace sace.

Sakacin Gwamnati

Malamin ya bayarda dalili na hudu da sakacin gwamnati wajen shawo kan matsalar. 

ya ce haryazu gwamnati ta kasa fitar da wani tsari da zai taimaka wajen fitar da al’umma daga kangin talauci.

A cewarsa da mahukunta za su dauki nauyin da Allah ya doramusu su yi abinda ya da ce da ba a kai ga wannan matsalaba.

Ko me jami’an tsaro ke yi

Rundurar ya  sandan jihar Kano na ci gaba da farautar irin wadannan batagari a duk inda suke a dadin jihar nan.

Ko a ranar Talatar da ta gabata sai da rundunar yan sandan ta kama matasa 63 da ke addabar jihar Kano da kwacen waya da sace-sace.

Haka zalika jami’in hulda da jama’a na rundunar Abdullahi Haruna Kiyawa ya shaida mana cewa kwamishinan yan sanda Sama’ila Shu’aibu Dikko ya fito da wasu sabbin tsare-tsare da suke taimakawa wajen kawo karshen matsalar.

Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Hausa

Abinda ya hadani da lauyoyi na-Sheikh Abduljabbar Kabara

Published

on

Aminu Abdullahi

Malamin Addinin musuluncin nan a nan Kano Sheikh Abduljabbar Kabara ya bayyana abinda ya hadashi da lauyoyinsa har suka juya masa baya.

Malam Kabara ya ce lauyoyinsa sun bukaci ya basu N 1,500,000 domin su shirya taron manen labarai.

KANO FOCUS ta ruwaito malamin ya bayyana hakan ne lokacin da yake yiwa kotu bayani, a wani bagare na ci gaba da shari’ar da ake yi masa.

Ya ce sun nemi kudinne da zummar su yi taron manema labarai sununa yadda aka zalinceshi ko jama’a sa tausaya masa.

Ya kara da cewa kwanaki biyu kafin a yi zaman kotun baya lauyoyinsa sun samenshi a gidan kurkuku, suka ce masa za a koma kotu za kuma a ci gaba tuhumarsa.

“Sun sameni a gidan yari na Kurmawa, inda nake tsare, suka ce min dukkan tuhumar da ake yimin gadar zarece kawai.

“Sunce idan na amince da tuhumar to ba shakka na fada cikin tarkon da aka danamin.

“Suka kuma gayan tuni aka yankemin hukunci jira ake kawai na amsa a zartar da shi.” A cewarsa.

Na zama kurma

Sheikh Abduljabbar Kabara ya kara da cewa lauyoyin sun bukaci da ya kame bakinsa da zarar anje kotun kada ya ce uffan.

Ya ce sai dai ya tambayesu mai zai biyo baya idan ya kulle bakinsa ya ce ba zai yi Magana ba?

Inda ya ce sun gayamasa kar ya damu za su kula da al’amarin, shi dai kada ya yi Magana.

Haka kuma ya ce sun nemi ya basu N500,000 domin su shirya taron yan jaridar.

“Bayan sun gama wancan bayaninne kuma suka bukaci na basu dubu dari biyar su yi taron ‘yan jarida.

“Hakan ta sanya na basu N300,000, na kuma zo kotu na kame bakina kamar kurma”.

“Bayan na kame bakina ne kuma alkali ya ce a yi min gwajin kwakwalwa da na kunne, amma lauyoyin nan suka kasa cewa komai”, ya kara da cewa.

Wani jami’in gwamnati zai taimakeni

Abduljabbar Kabara ya ci gaba da gayawa kotu cewa, lauyoyin nasa sun hada shi da wani babba a gwamnati don ya taimaka masa.

Ko da dai ya ce ba zai fadi sunansa ba, amma ya yi masa wasu bayanai.

Dole na yarda inda ciwon hauka

Malamin ya ce mutumin da aka hada shi da shi ya gaya masa idan aka tabbatar da shi mahaukaci ne to rayuwarsa za ta tagayyara.

Sai dai ya gaya masa zai kuma shaki isakar ‘yanci, amma zai ci gaba da rayuwarsa a matsayin mahaukaci.

Don haka ya ce sun nemi ya basu milyan daya, don su kira taron manema labarai a karo na biyu su magance duk wani abu da zai batamasa suna.

“Sun nemi na basu N1,000,000 su yi taron manema labarai, don su karemin martabata da sunana.

“Amma sai sukace dole idan za a yi haka sai na yarda inada tabin kwakwalwa, sannan za su taimakamin a sakeni.

Za a kwace min mata

Haka zalika malamin ya ce lauyoyin sun yi yunkurin kwace masa mata.

A cewarsa bayan da aka bukaci a yi masa gwajin kwakwalwa lauyoyin sun yi kokarin kulla alaka da matarsa.

Ya ce al’amarin bai yi masa dadi ba, inda ya ce hakan cin zarafi ne.

Zarge-zargen ba gaskiya bane

Sai dai lauyoyin na sa sun musunta dukkanin zarigin da malamin ya yi musu.

Barrister Rabi’u Shu’aibu Abdullahi ne ya musanta zargi a wani bagare na mayar da martani ga kalaman na Sheikh Abduljabbar.

Ya ce idan Abduljabbar yana gani an yi masa ba dai-dai ba to akwai inda aka tsara ya kai karar lauyoyin.

Ya ce idan ya kai kara a nan ne lauya zai kare kansa kan duk wani zargi da aka yi masa,

Ko ya shigar da kara ko mu bi hakkin mu

Haka zalika Barrister Abdullahi ya ce sun baiwa malamin makwanni biyu ya shigar da karar neman hakkinsa kan zargin da yake yi musu.

Ya ce hukumar da aka tanada don kai karar lauya ba a boye mata dukkanin bayanai.

A don hakan nema ya ce sun bashi makwanni biyu ya kai karar ko kuma su su nemi nasu hakkin.

Continue Reading

Hausa

Ranar Hausa: Ya Ɗabi’un Bahaushen asali suke?

Published

on

Mukhtar Sipikin

Ya zam al’ada a irin wannan rana ta Hausa, jama’a sui ta zayyano karin maganar Hausa da kuma gagara gwari don ai nishaɗi a ƙarawa kuma jama’a ilimi. Sai da ana tuya ne ana mantawa da albasa, don ba a faɗo ɗabi’u da halaye na Bahaushen asali, don mu faɗaku, mu fahimci Bahaushe in ya yi wata halayya da wasu ba su gane ba.

Wato shi Bahaushe mutum ne da ba shi da ƙabilanci, ko ya nunawa wanda ba jinsin sa ba tsangwama ko kyara. Wannan halayya ta sa shi ya ke ba da auren ƴaƴansa da jinsin da ba na sa, sannan ya auro jinsin da ba na shi ba, shi isa ma za ka ga ya cakuɗu da jinsin kala-kala.

Duk da ba shi da kyara, amma in har ya ga wani mutum ya yi rashin kan gado, ko rashin fasaha sai ya murmusa ya ce “wane ba shi da Hausa” domin shi Bahaushe kalmar Hausa ta na da ma’anoni daban-daban. Hausa na nufin harshe, Hausa na nufin fikira, Hausa na nufin wayewa da basira, Hausa a taƙaice na nufin rayuwar Bahaushe da halayyarsa da komai nasa.

Bahaushe mutum ne mai son zaman lafiya, shi isa za ka ji yana cewa “zaman lafiya ya fi zama Ɗan Sarki” don ko a tarihinsa ya sha gwagwarmaya, ya san bala’in yaƙi da zaman ɗar-ɗar. Shi isa za ka ga duk inda Bahaushe ya ke, ka ganshi cikin kyakyawar mu’amulla da ƙabilun wajen, har ta kai ya zam ɗan gari, misali: Hausawan Ghana, Kamaru, Chadi da wani sashi na C. Africa, K

Bahaushe mutum ne mai sanyin hali, bashi da riƙo ga sauran yafiya, in wata ƙabila ta yi mai wani abu mammuna, sai ya yafe, sannan ba zai faɗawa ƴaƴansa abun da akai masa ba, don kar su taso su ce za su ɗau fansa. Shi yafiyarsa kamar mantuwarsa ta ke, in yafe sai ya manta, sai dai in an fama ciwon.

Bahaushe mutum ne mai girmama shugabanni, shi dai kawai abun da ya ke so, shi ne ai masa adalci. In shugaba ya yi masa adalci ɗaya, ya zalunce shi sau ɗari, to sai ya yi mai uziri da adalcin nan ɗaya da ya yi mai.

Bahaushe yana da tsari da a sana’o’insa, ko wani gida da sana’arsu, wasu jima, wasu saƙa, wasu su, wasu farauta, wasu wanzanci, wasu fawa dss.  Noma da fatauci kuwa na kowa ne.

Bahaushe mutum ne mai girmama mata, matan kuma masu girmama maza. Shekaru aru-aru a ƙasar Hausa in ka duba tarihi sai ka ga har sarakuna mata aka yi.

Bahaushe mutum ne da ya fi fifita hankali fiye da wayo. Ba wai ba shi da wayo ba ne, amma ya fi alfahari da hankali, shi isa ɗaya daga cikin abun da ya fi yi wa Bahaushe ciwo, shi ne ka kira shi da mahaukaci.

Bahaushe bai ɗauki duniya a bakin komai ba, shi isa ma ya ke kiranta da “rumfar kara” ko “budurwa wawa” sannan bai ɗauki abun cikinta wata tsiya ba, shi isa in aka samu mai maƙo, sai ka ji ana cewa “wane ya fiya son abun duniya”

Wannan halaye ne masu kyau na Bahaushe, sai dai zamani ya canza, wasu halayen masu kyau yanzu in yana aikata su, sai a dunga kallonsa wawa wanda bai san ciwon kansa ba, shi kuma yana ganin ai halayensa na gari ne, wanda kowacce ƙabila yakamata ta koyi da su.

Continue Reading

Hausa

PDP a Kano ta goyi bayan dakatar da Uche Secondus

Published

on

Jam’iyyar PDP a Kano ta ce ta amince da hukuncin da uwar jam’iyya ta kasa ta yi na dakatar da shugaban jam’iyyar Uche Secondus.

Shugaban jam’iyyar tsagin Aminu Wali Muhammina Bako Lamido ne ya bayyana hakan ya yin zantawa da manema labarai ranar Laraba a nan Kano.

Lamido ya ce dakatarwar wani bangarene na kawo gyara a cikin jam’iyyar da aka dade anan nema.

Idan za iya tunawa, a ranar litinin din da ta gabata ne kotu a jihar Rivers ta dakatar da Uche Secondus kan ci gaban da nuna kansa a matsayin shugaban jam’iyyar.

PDP ta bukaci ‘yan sanda su kama Abdullahi Abbas

PDP ta musanta kalaman Ganduje na komawar wasu gwamnoninta APC

Bama tsoron barazanar Abdullahi Abbas- PDP

Wannan dai ya biyo bayan rikita-rikitar da da barke a cikin jam’iyyar da ta jawomasa bakin jinin yayan jam’iyyar, inda aka nemi da ya sauka daga mukaminsa.

Sai dai bayan kin amincewa da ya sauka ne kuma kotu a jihar Rivers ta bada umarnin dakatar da shi na wucin gadi a matsayin shugaban inda mataimakinsa ya ci gaba a madadinsa.

Muhammina ya kuma soki tsagin Kwankwasiyya na nuna goyon bayansa ga Uche Sacondus.

Ya ce da yake tsagin na Kwakwasiyya kungiyace bai kamata a yi la’akari da abinda suke cewaba.

A don hakan nema ya bukaci mabiya jam’iyyar ta PDP tsagin Aminu Wali da su ci gaba da da’a ga janibin domin kai wa ga gaci.

Continue Reading

Trending