Connect with us

KANUN LABARAI

Ranar yaki da cin zarafin mata: Yadda mata a Kano ke rayuwa cikin ukuba

Published

on

Zulaiha Danjuma

A ya yin da ake bikin ranar yaki da cin zarafin mata ta duniya,  mata a nan Kano sun bayyana yadda suke rayuwa cikin ukuba a gidajen miji da kuma cin zarafinsu akan hanya da makarantu,  da kuma yadda dangi ke nuna musu wariya.

A zantawar Kano Focus da wasu mata a nan Kano sun ce rayuwarsu a gidan miji sai godiya, domin kuwa ba ta da maraba da rayuwa akiyama.

Ya yin da wasu kuma suka ce rayuwa a gaban iyayensu da sauran danginsu ita ke zame su ukuba.

Haka zalika wasu matan sun ce suna fuskantar cinzarafi a kan titi, ta yadda maza ke hantarasu yadd suka ga dama.

Matsalolin aure

Rabi’utu Abba uwa ce da ke da yara uku ta shaidawa Kano Focus irin rayuwar ukubar da take fuskanta a gidan mijinta, musamman ma daga bagaren danginsa.

Ta ce har yanzu tana iya tuna yadda dangin mijinta suka yi mata taron dangi wajen zaneta.

“A wata ranar Asabar a watan Fabrairun shekarar 2015 mun tsara cewa a ranar litinin mai zuwa ne za mu fara kai yaranmu makaranta, sai ga yan uwan sa sunshigo da zagi da cin zarafi da barazanar sai sun koreni daka gidan.

“Kafin na ce wani abu kanin mjina ya sureni ya kuma damfarani da kasa, kafin kace kwabo sauran sun rufeni da duka

“Wani abin takaici da ke sosa raina har yanzu shi ne da mijina ya zo kawai sai ya goya musu baya, tundaga wannan rana naji sansa ya fita a raina, a na dai zaman ne kawai” A cewarta.

Hafsat Sani wata daliba ce da ke karatu a jimi’ar Bayero ta shaidawa Kano Focus irin yadda ‘yar uwarta ke karbar ukuba a gidan miji.

A cewarta ‘yar uwarta ta auri wani malamin makaranta a jami’ar Bayero da dake  azabar neman mata.

“Abinda zai baka haushi shi ne yadda yake neman matan da basu cika manta ba a jama’ar, ya kuma yi musu barazana da zai kayar da su idan basu amince da shi ba.

Zaben kananan hukumomi: Matashi ya sha fiya-fiya kan dan takara a Kano

Gwanda yawo a kwararo da zaman ukubar gidan miji- matar aure

Ranar bandaki: Yadda matsalar bandaki ke tagayyar dalibai mata a makarantun Kano

“Sanna matar nan ta san dukkanin masha’ar da ya ke aikatawa, amma dai ta ci gaba da zama da shi.

“Dukan tsiya ya ke mata kullum, kuma duk sanda ya dake ta sai ta suma, sannan, yana tsaka da dukan nata zai fara nemanta, yana nemanta yana dukanta.

“Haka kuma baya basu abinci har ma yaran da ya Haifa, amma haka take zaune da shi, sai dai ta bi dangi menam me za su ci.

Ita kuwa wata mata mai suna Esther da ke unguwar Nasarawa a nan Kano ta shaida yadda take shan azaba a hannun mijinta.

Ta ce mijnta na dukanta kowacce rana ba tare da la’akari da lafiyarta ba.

Ta kara da cewa bayan da ta kai kara wajen mahaifiyarsa sai ta ce mata, sai dai ta yi hakuri haka suka yi gadon duka, shima a wurin ubansa ya gada.

Ta ce a yanzu haka gudawa ta ke cikin wata makarantar firamare a nan Kano tana kwana, alabashi da safe sai ta koma gidan.
Auren dole

Zahra Auwal, daliba ce da ke karantar aikin likita a jimi’ar Bayero ta ce mahafiyarta ta tsaneta saboda ta ki auren wani mai kudi da uwar keso ta aura.

A cewar ta hakan ta sanya baya ga tsanar da uwar ta yi mata dangi ma suka sawo ta a gaba.

Ta ce ta shiga damuwa da tashin hankali kan yadda kowa ya tsaneta saboda taki auren mai kudi, a cewarta shekaru hudu ke nan tana cikin wanna bala’i.

“Loacin da nake tasowa babana yana son na yi karatu, haka kuma ya sanyamin son karatun.

“Masu nemana da yawa sun fito amma sai yace musu a bari na kammala karatuna, sai da na gama sakandire ne kuma wani yafito nemana da aka dameni na aurenshi.

“A lokacin shekaruna 16 ina so na ci gaba da karatu, shi kuma irin  mutanen nan ne da kasuwace kawai a gaban su ba karatu ba.

“Naki na aureshi ne, kan wannan dalili, amma da yake yana da abin hannu sai ya rufewa dangina ido.

“Mahaifiyata ta tsaneni saboda naki na aureshi, a yanzu da nake karatu a jami’ar Bayero har fargarbar komawa gida nake idan anyi hutu saboda kalubalen da zan fuskanta.

Cin zarafin akan hanya 

Wasu matan da Kano Focus ta zanta da su sun shaida irin tasu matsalar da cewar ana cin zarafin su ne akan hanyoyi, musamman ma a cikin kasuwanni.

Zainan Nasiru wata budurwace a nan Kano ta ce ta sha gamuwa da barazana da cin zarafi daga maza.

Zainab ta ce a yanzu haka tana tsoron shiga jama’a ne saboda cin zarafin da ta fuskata.

“Lokacin ina daliba a jami’ar Bayero an kafe sakamakon jarrabawa, mun taru muna dubawa, sai kawai wani yazo ya tsaya a bayana, kamar yana duba nasa sakamkonne, kawai sai ya fara shafani a mazaunaina.

“Na yi zaton cinkonson jama’ ne ya saya ya matseni haka, sai nayi kokarin canza wuri, amma makirin sai ya biyo ni ya ci gaba da shafani har ya kai min hannu kasan.

Dole ne manyan makarantu su bi doka wajen yaki da cutar Covid-19 a Kano-Kwamish

Dalilan da ke sa iyaye yiwa ‘ya’yansu auren dole

‘Yan wasan Hausa a Kano sun yi tofin alatsine ga shugaban Faransa

“Da na fuskanci hakan ne sai na kwalla ihu domin ankarar da jama’a a binda ya ke yi , amma sai ya yi mursisi ya ce shi ko kadan bai aikataba.

“abin takaicin shi ne yadda jama’ar wurin suka goyamasa baya suka nuna ai ma sharri nake son yi masa, lallai wanna cin zarafi ne babba.” A cewar Zainab.

Ita ma wata Fatima Ahmad ta ce cin zarafin da ta fuskanta a cikin kasuwar kantin kwari ne.

Ta ce ta ziyarci kasuwar ta kwari da wasu mata uku domin yin siyayya sai kawai suka fada cikin wani cinkoso.

“Shiga ta cikin wannan cinkosonne sai na ji wani matum na gogamin gabansa a bayana.

“Ba shirin na daskare a wurin saboda tsoro, saboda ban taba fuskantar irin hakan ba.

“Bayan farfadowa daga razanar da nayi ne, sannan na ci gaba da kwarara ihu.

“Kafin a ankara ya bi cikin taron jama’a ya bace sanan na dawo gida na shiga na yi wanka.

“Tun daga wannan rana ban kara zuwa kasuwa ba sai na nemi katuwar jaka na rufe mazaunaina da shi, guduna sake fadawa cikin wannan masifar.

Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Hausa

Malaman Tijjaniyya na Kano sun kai wa Khalifa Muhammad Sanusi ll mubaya’a

Published

on

Nasiru Yusuf

Majalisar Shura ta Dariqar Tijjaniyya ta Jihar Kano ta kai wa Maimartaba Sarkin Kano na 14 Malam Muhammadu Sanusi II mubaya’a bisa nadin da aka yi masa na babban Khalifan Shehu Ibrahim Inyass a Nigeria.

KANO FOCUS ta ruwaito cewa Malaman sun yi wa Malam Muhammadu Sanusi ll mubaya’ar ne ranar Asabar karkashin jagorancin Sheikh Abdullahi Awaisu Limanci.

Malaman da suka kai ziyarar mubaya’ar sun hada da Khalifa Tuhami Shehu Atiku da Shehi Shehu Maihula da Imam Muhammad Nura Arzai da kuma Sheikh Dayyabu Dan Almajiri.

Sauran sun hada da Khalifa Hassan Sani Kafinga da Khalifa Bashir Musa Kalla da Khalifa Fatihi Uba Safiyanu da Khalifa Kamilu Yalo da Sheikh Tijjani Maisalati Indabawa da kuma Sheikh Kabiru Zango.

Tawagar kuma ta kunshi zuriyar Shehu Ibrahim Inyas mazauna Kano karkashin jagorancin Sayyada Rahama Ibrahim Inyas.

Continue Reading

Hausa

Majiyyata sun koka kan yajin aikin likitoci a Asibitin Malam Aminu Kano

Published

on

AKTH

Aminu Abdullahi

Yajin aikin likitoci masu neman kwarewa a asibitin koyarwa na Malam Aminu Kano ya jefa marasa lafiya cikin mawuyacin hali.

A zagayen da Kano Focus tayi ta gano yadda yajin aikin likitoci masu neman kwarewa ya gurgunta harkokin kula da lafiyar majiyyata a asibitin.

Wani majinyaci mai suna Abba Shehu ya ce mafi yawansu ‘yan’uwansu ne ke kulawa da su.

Ya kara da wasu kuwa an salleme su zuwa gida sakamakon karancin wadanda za su kula da su.

Ya kara da cewa a ya yin da aka shiga kwana na uku ana yajin aikin ya gaza samun allurar da yakamata a yi masa.

“Typhoid ke damuna, a da ina samun kulawa sosai, sa6anin yanzu. Iya magunguna kawai na sha, amma ba bu wanda zai yi min allura,” a cewarsa.

Maryam Yusuf cewa ta yi, ta fara rashin lafiya ne daga ciwon kai wanda har takai ga ta kwanta.

Ta kara da cewa tazo ganin likita, amma cikin rashin sa’a aka ce bai zo ba, duk da cewa ciwon yana damunta.

A nasa bangaren, shugaban kungiyar likitoci masu neman kwarewa reshen asibitin koyarwa na Malam Aminu Kano Mujahid Muhammad Hassan, ya ce ba za su koma bakin aiki ba har sai an biya musu bukatunsu.

Ya ce kaso saba’in da biyar na likitocin asibitin suna cikin kungiyar, kuma sune suke gudanar da yajin aikin.

Ya kara da cewa gwamnatin tarayya ta gaza biya musu bukatarsu ta kara kudaden ‘hazard allowance’ da suka yi ‘yarjejeniya a shekarar da ta gabata.

“Kudin da ake baiwa ma’aikatan lafiya na ‘hazard allowance’ bai wuce dubu biyar ba a wata.

“A kwai likitocin da ake cewa ‘house officers’ ba a biya su albashinsu na watanni uku ba, shima muna bukatar a biyasu dukkan hakkokinsu kafin mu janye yajin aiki,” a cewar sa.

Ya kuma ce dole ne a biya su ‘allowance’ kaso hamsin cikin dari na cikakken albashin kowane ma’aikaci.

Ya ce “Dole ne a biya mu bashin ‘allowance’ na yaki da annobar COVID-19 a manyan asibitocin jihohi.”

Continue Reading

Hausa

Rashin kasuwa ya sa ma su sayar da zo6o komawa sana’ar kunu

Published

on

Aminu Abdullahi

Kasuwar zobo da kunun aya da lemo da kuma lamurje na neman 6acewa a jihar Kano biyo bayan hana sayar da kayan hadin lemukan da gwamnatin jihar tayi.

Kano Focus ta ruwaito yadda wasu ma su sana’ar zo6o suka koka bisa yadda a yanzu sana’ar ke neman rugujewa sakamakon rashin masu siye.

Talatu Hassan ta ce ada tana yin cinikin zobo na naira dubu uku a kowace rana saidai a yanzu dakyar take sayar da na Naira dari biyar sakamakon rashin ma su siye.

Ta kara da cewa kayan hadin suna da matukar tsada kuma ba ko ina ake samun su ba sakamakon haramta sayar da su da akayi.

” Idan munje kasuwar ma a boye ake siyar mana da su wani lokacin ma haka muke dawowa ba tare da mun siyo ba.

” Jarina ya karye kowa yana jin tsoron siya don kada ya kamu da wata annoba a zahirin gaskiya muna cikin wani hali,” a cewar ta.

Aisha Lawan ta ce tana saidai zo6o da lemo da kunun aya na Naira dubu hudu kafin bullar annobar da ake zargin sinadaren hadawa ne suka haddasata.

Saidai ta ce a yanzu tana sayar da iya zo6o ne kawai ba kuma tare da ta sanya masa sinadaren da ta saba sawa a baya ba.

“Yanzu ba a siyar dasu sai ansha wahala ake samu ina yin zo6o na dari uku ko biyar ne a kullum shima da siga kawai nake hadashi.

“Gaskiya a yanzu yafi tsada tunda ba bu kayan hadi dake saka shi zaki, kawai iya dafaffen Zobo ne da sikari,” inji ta.

Ta kuma ce kamata yayi gwamnati ta samar da doka mai tsauri da za a hukunta duk wanda aka kama yana saida sinadaren da suka lalace maimakon haramta siyarwa gaba daya.

” Kaga yanzu azumi na zuwa kuma mun fi yin ciniki da azumi fiye da yadda muke yi a baya, don ni na yanke shawarar fara tuyar awara tunda yanzu ba bu kasuwar zo6o,” a cewar ta.

Rukayya Abdullahi ta ce yanzu ta koma sana’ar sayar da awara da Kunu saboda daina siyan zobo da aka yi.

“Tun daga lokacin da aka ce annobar nan ta bulla kuma a sanadiyyar kayan hadin zobo, nake tafka a sara.

” Dole ce ta sanya na koma sana’ar saida kunun tsamiya da awara domin idan na zauna ba bu mai ba ni,” inji ta.

” ya”ya na uku kuma mahaifinsu ya rasu shekaru biyar da suka gabata,” a cewar Rukayya.

A na su bangaren wasu mutane sun bayyana fargabar da suke da ita na shan Zobo.

Saifullahi Usman ya ce duk da cewa mahukunta na alakanta annobar data faru da shan zobo wanda aka hada da sinadaren da suka lalace amma har yanzu yana siya ya sha.

Ya ce a yadda ake zafi a gari yana bukatar abinda zai sanyaya masa makoshi mai zaki kuma bashi da halin da zai sayi lemo dan kamfani wanda hakan tasa yake cigaba da siyan dan hadi,” a cewar sa.

” Ni ba zan iya kashe fiye da naira dari ba don kawai nasha lemon roba na kamfani na gwammace nasha zobo na Naira hamsin na hada da abincin dari da hamsin.

Kullum sai na siya amma dai yawan sa bai kai na da, da nake siya ba,” inji shi.

Zainab Jibril ta ce daga lokacin da annobar ta bulla zuwa yanzu bata kara shan wani abu da tasan ana hadawa da sinadarin ba.

Ta ce wani lokacin ma takan gwammacewa ta hada da kanta maimakon siyan na waje.

“ina fata a shawo kan wannan matsala kafin azumi, don al’umma za su shiga cikin wani hali matukar aka tafi a haka,” inji ta.

Continue Reading

Trending