Connect with us

KANUN LABARAI

Ayi muku kayan daki, ayi muku gara, kuce a soke lefe-martanin ‘yan mata ga samarin Kano

Published

on

Aminu Abdulahi

‘Yan mata da dama ne suka soki kiran shehin malamin nan na Kano Sheik bn Usman na cewar lokaci ya yi da yakamata a soke lefe.

Ya yin zantawar Kano Focus da wasu ‘yan mata a Kano sun nuna rashin amincewarsu karara da wancan kira na malamin, ko da dai wasu sun ce maganar malamin akwai kanshin gaskiya.

Sun ce mlamai basa kulawa da bukatun bagaren mata, ko da yaushe sun fi kula da al’amuran da suka shafi maza.

Suka kara da cewa ana yiwa maza kayan daki a kuma yi musu gara idan za su auri mace, amma ba wanda ya ke cewa a soke wadannan sai dai  a soke lefe.

Idan za a iya tunawa dai a rana juma’ar da ta gabata yayin tafsirin alqur’anin  da yake gabatarwa a masallacin Sahaba deke kundila sheikh bn Usman ya ce lokaci ya yi da yakamata a soke lefe.

Malamin ya ce al’adar yin lefe ta zamewa samarin da ke da niyyar yin aure kadangaren bakin tulu, biyo bayan tsarebe-tsaraben da ke cikinsa.

Ya ce ba yana inkarin al’ada bane sai dai kar al’ada ta shigo da wahalarwa.

Ya kara da cewa al’ada na saka mutane shiga cikin damuwar da ta ke sanyasu siyar da kadarorinsu.

Kiran ya sosa zucuyar ‘yan mata

Sai dai wannan kira da jan hankali bai yiwa ‘yan mata da dama dadi ba, inda galibinsu suke ganin kamar malamin na son jawo musu jangwamne.

Haka zalika wasu ‘yan matan sun yiwa zance malamin karatu na tsanaki inda suka ce akwai kanshin gaskiya a bukatar da ya bijiro da ita.

Mata za su iya tafiya tsirara

Suwaiba Isma’il Gadon Kaya cewa tayi a wannan zamanin da wasu mazan ke da rashin kulawa ga matayensu idan aka soke lefe sai wata matar ta tafi tsirara.

Ta ce wani namijin idan yayi lefe yana shekara biyar bai dinkawa matarsa koda dankwali ba.

“Abin takaici sai namiji ya dinga bin matan waje wai saboda su fes suke, shima tasa ta gidan da zai bata kulawa fes zai ganta.

“Kullunm magana daya malamanmu suke, shi ne marwa jinsin maza sauki amma basa nemawa jinsin mata sauki a aure.

“Mai yasa basa kira ga iyayen yarinya da su dena kayan ɗaki, mazan su dingayi, meyasa basa kira da adena yiwa maza gara su mazan su tanadi kayan abincin.

Maza na anfanuwa da lefe

Ta kuma ce lefen ba iya mata yake taimakawaba har da maza domin ba gidansu matan suke kaiwa ba.

“Wasu abubuwan ma aciki tare zakuyi amfani dasu, kamar mayuka da turaruka.

“Su kuwa iyayenta gara suke daukowa daga gidansu su kawo maka gidan ka,” a cewar Suwaiba.

Khadija Abba Garba dake unguwar Sheka ‘Yar Kasuwa ta ce soke laifen zai sa maza suki daukar aure da mahimmanci.

Rashin lefe zai haifar da sakin mata cikin sauki

Khadija ta kara da cewa lefene ke kara armashin aure, in kuwa har akayi aure ba tare da lefe ba maza za su cigaba da sakin matansu cikin sauki.

Haka kuma zai basu damar yin auri-saki saboda ba za su sha wahalar lefe.

“Za kaga yanxu koda wasu sunaso su saki matansu, zakaji suna cewa yanxu in zan kara aure sai na kuma yin wahalar lefe.

“Ni a ganina wannan batun nasa baiyi ba saboda maza za su dau mata a arha”

“Amma kuma rashin yin lefen shi zai sa maza su ringa yin aure da wuri, sai dai ba zai dinga yin karkoba, kuma ma idan maza sunyi lefen ai su a kewa ado da kayan,” a cewar ta.

Soke lefe zai kawo raguwar zinace-zinace

Binta Garba Makwarari ta ce lefe ya zama tashin hankalin aure a yanzu musamman ma idan wanda zai yi aure bashida hanyoyin samun kudi yadda yakamata.

Ta ce baiwa maza sauki wajen yin aure zai kawo raguwar zinace-zinace da doguwar soyayya.

“Wallahi da za a hakura da lefe da anji dadi a harkar aure.

“Zinace-zinace da doguwar soyayya kafin aure da duk sun yi karanci.

“Sannan duk kokarin da gidan angwaye za su yi su kai wannan lefen idan ba a yi da gaske ba sai an kushe.

“Ya ilahi ina zamu kai dogon buri a rayuwa.” A cewar ta.

 

Ta kara da cewa sadaki kwakkwara yafi lefe tana mai cewa kamata yayi a dinga duba aure a matsayin ibada fiye da nishadi.

Hadiza Yusuf ta ce inda za a bar yin lefe sai anfi zama lafiya tsakanin ma’aurata.

Ta ce dayawan dangin amarya kan zuba ido don ganin lefen da za a kawowa ‘yar su wanda idan bai yi musu ba sai su raina.

“Haka dangin ango dashi kansa angon kan zuba idon ganin me aka zuba adaki, idan baiyiba suma su raina, har ana zuba idon ganin alakoron gara daza a lodo itama rainawa ake daga nan ake fara samun rashin zama lafiya da gori,” inji Hadiza.

Yin lefe ke sa maza rike matansu.

Umar Abubakar wani matashi a nan Kano ya ce baya goyan bayan soke lefe dan kuwa da yawan maza sunfi rike matansu ne la’akari da kudaden da suka kashe yayin auren.

Ya ce idan har aka soke lefe to maza za su cigaba da yiwa aure rukon sakainar kashi, da haka zai sa a cigaba da samun mutuwar aure a kasar hausa.

“Duk abinda aka fada hakane amma maganar gaskiya wasu mazan na yanzu mafi yawansu basa mutunta aurensu.

“Sai namiji ya kashe makudan kudi ya narka lefe nagani na fada amma daga anyi auren sai ya dinga wulankanta matar to yayi lefen kenanfa ina kuma ga baiyi ba.

“Gani zaiyi sadaka aka bashi yana da damar da zai wulakanta yar mutane aganin sa,” a cewar sa.

Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Hausa

Malaman Tijjaniyya na Kano sun kai wa Khalifa Muhammad Sanusi ll mubaya’a

Published

on

Nasiru Yusuf

Majalisar Shura ta Dariqar Tijjaniyya ta Jihar Kano ta kai wa Maimartaba Sarkin Kano na 14 Malam Muhammadu Sanusi II mubaya’a bisa nadin da aka yi masa na babban Khalifan Shehu Ibrahim Inyass a Nigeria.

KANO FOCUS ta ruwaito cewa Malaman sun yi wa Malam Muhammadu Sanusi ll mubaya’ar ne ranar Asabar karkashin jagorancin Sheikh Abdullahi Awaisu Limanci.

Malaman da suka kai ziyarar mubaya’ar sun hada da Khalifa Tuhami Shehu Atiku da Shehi Shehu Maihula da Imam Muhammad Nura Arzai da kuma Sheikh Dayyabu Dan Almajiri.

Sauran sun hada da Khalifa Hassan Sani Kafinga da Khalifa Bashir Musa Kalla da Khalifa Fatihi Uba Safiyanu da Khalifa Kamilu Yalo da Sheikh Tijjani Maisalati Indabawa da kuma Sheikh Kabiru Zango.

Tawagar kuma ta kunshi zuriyar Shehu Ibrahim Inyas mazauna Kano karkashin jagorancin Sayyada Rahama Ibrahim Inyas.

Continue Reading

Hausa

Majiyyata sun koka kan yajin aikin likitoci a Asibitin Malam Aminu Kano

Published

on

AKTH

Aminu Abdullahi

Yajin aikin likitoci masu neman kwarewa a asibitin koyarwa na Malam Aminu Kano ya jefa marasa lafiya cikin mawuyacin hali.

A zagayen da Kano Focus tayi ta gano yadda yajin aikin likitoci masu neman kwarewa ya gurgunta harkokin kula da lafiyar majiyyata a asibitin.

Wani majinyaci mai suna Abba Shehu ya ce mafi yawansu ‘yan’uwansu ne ke kulawa da su.

Ya kara da wasu kuwa an salleme su zuwa gida sakamakon karancin wadanda za su kula da su.

Ya kara da cewa a ya yin da aka shiga kwana na uku ana yajin aikin ya gaza samun allurar da yakamata a yi masa.

“Typhoid ke damuna, a da ina samun kulawa sosai, sa6anin yanzu. Iya magunguna kawai na sha, amma ba bu wanda zai yi min allura,” a cewarsa.

Maryam Yusuf cewa ta yi, ta fara rashin lafiya ne daga ciwon kai wanda har takai ga ta kwanta.

Ta kara da cewa tazo ganin likita, amma cikin rashin sa’a aka ce bai zo ba, duk da cewa ciwon yana damunta.

A nasa bangaren, shugaban kungiyar likitoci masu neman kwarewa reshen asibitin koyarwa na Malam Aminu Kano Mujahid Muhammad Hassan, ya ce ba za su koma bakin aiki ba har sai an biya musu bukatunsu.

Ya ce kaso saba’in da biyar na likitocin asibitin suna cikin kungiyar, kuma sune suke gudanar da yajin aikin.

Ya kara da cewa gwamnatin tarayya ta gaza biya musu bukatarsu ta kara kudaden ‘hazard allowance’ da suka yi ‘yarjejeniya a shekarar da ta gabata.

“Kudin da ake baiwa ma’aikatan lafiya na ‘hazard allowance’ bai wuce dubu biyar ba a wata.

“A kwai likitocin da ake cewa ‘house officers’ ba a biya su albashinsu na watanni uku ba, shima muna bukatar a biyasu dukkan hakkokinsu kafin mu janye yajin aiki,” a cewar sa.

Ya kuma ce dole ne a biya su ‘allowance’ kaso hamsin cikin dari na cikakken albashin kowane ma’aikaci.

Ya ce “Dole ne a biya mu bashin ‘allowance’ na yaki da annobar COVID-19 a manyan asibitocin jihohi.”

Continue Reading

Hausa

Rashin kasuwa ya sa ma su sayar da zo6o komawa sana’ar kunu

Published

on

Aminu Abdullahi

Kasuwar zobo da kunun aya da lemo da kuma lamurje na neman 6acewa a jihar Kano biyo bayan hana sayar da kayan hadin lemukan da gwamnatin jihar tayi.

Kano Focus ta ruwaito yadda wasu ma su sana’ar zo6o suka koka bisa yadda a yanzu sana’ar ke neman rugujewa sakamakon rashin masu siye.

Talatu Hassan ta ce ada tana yin cinikin zobo na naira dubu uku a kowace rana saidai a yanzu dakyar take sayar da na Naira dari biyar sakamakon rashin ma su siye.

Ta kara da cewa kayan hadin suna da matukar tsada kuma ba ko ina ake samun su ba sakamakon haramta sayar da su da akayi.

” Idan munje kasuwar ma a boye ake siyar mana da su wani lokacin ma haka muke dawowa ba tare da mun siyo ba.

” Jarina ya karye kowa yana jin tsoron siya don kada ya kamu da wata annoba a zahirin gaskiya muna cikin wani hali,” a cewar ta.

Aisha Lawan ta ce tana saidai zo6o da lemo da kunun aya na Naira dubu hudu kafin bullar annobar da ake zargin sinadaren hadawa ne suka haddasata.

Saidai ta ce a yanzu tana sayar da iya zo6o ne kawai ba kuma tare da ta sanya masa sinadaren da ta saba sawa a baya ba.

“Yanzu ba a siyar dasu sai ansha wahala ake samu ina yin zo6o na dari uku ko biyar ne a kullum shima da siga kawai nake hadashi.

“Gaskiya a yanzu yafi tsada tunda ba bu kayan hadi dake saka shi zaki, kawai iya dafaffen Zobo ne da sikari,” inji ta.

Ta kuma ce kamata yayi gwamnati ta samar da doka mai tsauri da za a hukunta duk wanda aka kama yana saida sinadaren da suka lalace maimakon haramta siyarwa gaba daya.

” Kaga yanzu azumi na zuwa kuma mun fi yin ciniki da azumi fiye da yadda muke yi a baya, don ni na yanke shawarar fara tuyar awara tunda yanzu ba bu kasuwar zo6o,” a cewar ta.

Rukayya Abdullahi ta ce yanzu ta koma sana’ar sayar da awara da Kunu saboda daina siyan zobo da aka yi.

“Tun daga lokacin da aka ce annobar nan ta bulla kuma a sanadiyyar kayan hadin zobo, nake tafka a sara.

” Dole ce ta sanya na koma sana’ar saida kunun tsamiya da awara domin idan na zauna ba bu mai ba ni,” inji ta.

” ya”ya na uku kuma mahaifinsu ya rasu shekaru biyar da suka gabata,” a cewar Rukayya.

A na su bangaren wasu mutane sun bayyana fargabar da suke da ita na shan Zobo.

Saifullahi Usman ya ce duk da cewa mahukunta na alakanta annobar data faru da shan zobo wanda aka hada da sinadaren da suka lalace amma har yanzu yana siya ya sha.

Ya ce a yadda ake zafi a gari yana bukatar abinda zai sanyaya masa makoshi mai zaki kuma bashi da halin da zai sayi lemo dan kamfani wanda hakan tasa yake cigaba da siyan dan hadi,” a cewar sa.

” Ni ba zan iya kashe fiye da naira dari ba don kawai nasha lemon roba na kamfani na gwammace nasha zobo na Naira hamsin na hada da abincin dari da hamsin.

Kullum sai na siya amma dai yawan sa bai kai na da, da nake siya ba,” inji shi.

Zainab Jibril ta ce daga lokacin da annobar ta bulla zuwa yanzu bata kara shan wani abu da tasan ana hadawa da sinadarin ba.

Ta ce wani lokacin ma takan gwammacewa ta hada da kanta maimakon siyan na waje.

“ina fata a shawo kan wannan matsala kafin azumi, don al’umma za su shiga cikin wani hali matukar aka tafi a haka,” inji ta.

Continue Reading

Trending